:::BULENT SÜRME::: :: Dis Hekimi ::

Hepimizin bildiği ve bize önerildiği gibi sağlıklı bir gülüş için en az

altı ayda bir olmak üzere bir diş hekimine giderek ağzımızı

ve dişlerimizi kontrol ettirmemiz gerekmektedir.

Ağız ve diş sağlığımız için olduğu kadar diğer organlarımızın

sağlığı için de gerekli olan bu durum, bazılarımız için büyük

bir korku ve endişeye yol açmaktadır. Bu korku ve endişe,

değil diş hekimine gitmek bu düşüncenin akla getirilmesiyle

dahi yaşanabilmekte ve kişide panik hali yaratabilmektedir.

Diş hekimine gidildiğinde yapılacak işlemlerin zihinsel olarak

deneyimlenmesi dahi bu kişiler için son derece korkutucu

olabilmektedir. Bu kişiler ve dişçi korkusu olan diğer kişilerin

büyük çoğunluğu daha önce dişçi koltuğunda çeşitli kazalar

geçiren ya da olumsuz deneyimler yaşayan kişilerdir.

Bu nedenle aynı durumun yeniden yaşanabileceği endişesi,

korkunun devamına neden olmakta ve kişilerin bu olayları

hatırlamasıyla da korku hali ortaya çıkmaktadır.

Dişçi korkusu, psikolojik olarak dişçiye gitmekten korkma

veya hoşlanmama ile dişçiye gitmeyi iğrenç bulma gibi

mantıkdışı korkuları içerir. Bu korkular, dişçi koltuğunda

geriye doğru yatırılma, ellerin veya diğer diş aletlerinin

ağzın içine sokulması, ( dişçilikte sıkça kullanılan delici aletin),

iğne korkusu ve kullanılan aletlerin steril olmayacağı

düşüncesiyle, HIV ve hepatit gibi bulaşıcı çeşitli hastalık

ve mikropların kapılabileceği korkularından oluşabilir.

Aslında bu korkular bir bakıma kabul edilebilir korkulardır

ve kişinin bu tür korkular içinde olmasında kendine göre haklı

nedenleri de bulunabilir. Ancak her şeye rağmen,

yaşantımızda her zaman için dişçiye gitme olasılığımızın

bulunduğu ve hoşlanmadığımız bu gibi durumlarla karşılaşmak

zorunda kalabileceğimiz gerçeği göz ardı edilmemeli ve

hoşumuza gitmese de günün birinde bu duruma katlanmak

zorunda kalabileceğimiz unutulmamalıdır.

Yaşanan bu aksilikler ve olumsuzlukların yanında tedavi

sırasında ve sonrasında ortaya çıkan ağrı ya da diğer

çeşitli problemler dişçi korkusunun kaynağını oluşturabileceği

gibi hiçbir deneyim yaşanmadan yalnızca başkaları tarafından

anlatılan dişçi hikayeleri ve bu tür duyumlar ile de dişçi korkusu

geliştiren kişiler bulunmaktadır. Bu durum kişilerin dişçiye

gitmelerini engellediğinden ortaya çok daha ciddi diş sorunları

çıkmakta ve giderek büyüyen sorunlar nedeniyle de dişçiye

gitmek zorunda kalan kişiler daha uzun süre ve daha çok

sayıda tedavi işlemlerine maruz kalmaktadır.

Bu işlemlerin diş problemine bağlı olarak uzaması ve

kişiye sıkıntı vermesi de dişçi korkusunu pekiştirmektedir.

Hasta bu korkusundan dişçisine önceden söz edebilir ve korkularının

kaynağı ile nedenleri konusunda doktoruyla konuşabilirse çok çeşitli

nedenlerle ortaya çıkabilen ve çok çeşitli korkuları da içeren

(iğne korkusu, kan görme korkusu, ağrı duyma korkusu,

hastalık ya da mikrop kapma korkusu vb.) dişçi korkusunun

üstesinden gelebilmek çoğunlukla mümkün olabilmektedir.

Aksi halde yaşanan. korkular konusunda hastası ya da hasta

yakınları tarafından önceden bilgilendirilmeyen doktorun

bu durumu kendiliğinden anlaması beklenemeyeceğinden

fobik hastaya bu anlamda yaklaşımında korkusu olmaya diğer

hastalara göre hiçbir farklılık olmayacak ve hasta korkusuyla

baş etmede zorluklar yaşayabilecektir. Üstelik bu korku hem

paylaşılmadığı hem de bu konuda doktordan yardım alınmadığı

için giderek şiddetlenebilecektir. Diş tedavisinden önce bu

korkunun mutlaka yenilmesi ve paylaşılması gerekmektedir.

Bazı durumlarda hastanın dişçi korkusu tedavi sırasında ortaya

çıkabilir ve dolayısıyla bu korku ancak tedavi başladığında fark

edilebilir. Bu geciken fark etmenin hastanın tedavisi konusunda

çeşitli alternatiflerin araştırılmasında ve geliştirilmesinde de

gecikmelere yol açabileceği unutulmamalıdır.

Hemen hemen tüm diş hekimleri dişçi korkusu yaşayan hastalarla

çalışmak durumunda kalmışlar ya da kalacaklardır. Aynı şekilde siz

ya da bir yakınınız bu korkuyu halen taşıyor olabilir ya da günün

birinde bu korkuyla siz ya da bir yakınınız karşılaşabilirsiniz. Böyle

durumlarda atılması gereken ilk adım diş hekiminden randevu alınırken

bu korkudan söz edilmesidir. Bu adım alınacak randevu saatinin en

uygun bir zaman için ayarlanmasını sağlayacak dolayısıyla randevu

hem doktor hem de hasta için daha uygun bir hale getirilebilecektir.

İkinci olarak yapılması gereken, hastanın korkuları konusunda hekimiyle

açık bir şekilde konuşmasıdır. Hasta, diş hekiminden neden korkuyor

ve bu konuda neler yapılabilir? Korku ve kaynakları konusunda doktorla

hastanın konuşması ve bu anlamda alınacak önlemlerin yanı sıra

yapılabilecek değişiklikler konusunda ortak kararlar alınması korkunun

yenilmesinde önemli yararlar sağlayacaktır.

Ayrıca unutulmaması gereken bir başka konu da dişçi korkusu

olan hastaların daha önceden tanıdıkları ve iyi bir iletişim kurdukları

doktorları tercih etmeleridir. Tanıdık bir doktorla çalışmak yabancı

bir doktorla çalışmaya göre daha rahatlatıcı ve gerilimi azaltıcıdır.

Diğer yandan, özel olarak dişçi korkusu olan hastalarla çalışan

diş hekimlerinin bulunduğu da bilinmelidir. Bu alanda çalışan ve

deneyimi olan diş hekimlerinin seçilmesi hasta açısından kolaylıklar

sağlayabileceği gibi diş hekimi açısından da kolaylık sağlayacaktır.

Bunun için önceden bir araştırma yapılabilir.

Dişçi korkusu çok sık yaşanılan ve pek çok kişinin başına

gelen bir durum olduğundan bu alanda çalışan kişilere ulaşmak

çok da zor olmayacaktır. Diğer yandan bazı diş doktorlarının

dişçi korkusu olan hastalarla çalışmak istemedikleri de bilinen bir

gerçektir. Bu nedenle randevu alınırken dişçi korkusundan mutlaka

bu korkudan söz edilmelidir. Dişçi korkusunda göreceli olarak

diğerlerine göre sonuçlandırılması daha kolay olan

korkular vardır. Bu korkular belirlendikten sonra önlemler

alınabilir ve korku ortadan kaldırılabilir. Diş hekimliğinde

kullanılan delici aletin çıkardığı sesten rahatsızlık duyanlar

için tedavi sırasında walkman kullanılması gibi.

Bu yolla aletin çıkardığı ses müzik sesiyle

bastırılacağı için korku nedeni ortadan kaldırılmış olur.

Pis kokular ve yabancı kokular nedeniyle oluşan

korkuları gidermede arama terapi uygulanabilir.

Diğer yandan diş hekimi ya da asistanının

hastaya nazikçe teması, sıcak ve içten tavrının

yanı sıra sakinleştirici konuşmaları. da duyulan gerginliği

gidermede yardımcı olabileceği gibi duyulacak

ağrıyı hafifletmede de yardımcı olabilir.

Diş hekimi tarafından hastaya tedavi sırasında yapılacak

olan işlemler sırasıyla anlatılabilir ve ağrı duyulduğunda

hastanın elini kaldırılarak haber verilmesi istenebilir.

Böylece hastaya işlemin ağrı duyulduğu anda kesilebileceği

garantisi verilerek korkusu azaltılabilir.

Bazı insanların ise daha ciddi korkuları olabilir.

Bu durumlarda oral veya damardan sakinleştiriciler

verilmesi gerekebileceği gibi bazen genel anestezi

bile gerekli olabilir. Ayrıca psikoterapinin yanında

hipnoz kullanılarak bu korkuların yenilmesinde

yardımcı olunabilir. Bunun için diş hekimi ile

psikoloğun işbirliği yapmaları gerekmektedir.

Öncelikle hangi tekniğin hasta için uygun

olduğuna karar verilmesi ve o tekniğin uygulamaya

konulması gerekir. Hasta dişçi koltuğuna oturduktan

sonra bu konuda yaşanacak kararsızlıklar hastanın

ya da hekimin tedaviden vazgeçmesine yol açabilir

ve hastaya gitmesi için izin verildiğinde de dişten

kaynaklanan sorunlar daha da artabileceği gibi

hasta daha sıklıkla diş hekimine gitmek zorunda kalabilir.

Bu durumda hasta çok daha çeşitli işlemlerden geçmek

durumunda kalabilir. Bu nedenle dişçi korkusu

ya da dişçiye gitme korkusu mutlaka yenilmelidir.